Geosites en Aardkundige monumenten

bijgewerkt 30-05-2018

Geosites
De aardkundige waarden vertellen het verhaal over het ontstaan van een gebied. De bodem en het landschap van de Heuvelrug en de natte randgebieden zijn ontstaan in een periode van vele tienduizenden jaren. Landijs, de wind, rivieren en de zee hebben hun sporen nagelaten. Daar waar deze sporen nog duidelijk zichtbaar zijn, wordt gesproken van aardkundig waardevolle plaatsen, GeoSites genoemd. Onder het begrip vallen geologische, geomorfologische (oppervlakte vormen), bodemkundige en geohydrologische verschijnselen. Het gaat bijvoorbeeld om stuwwallen, dekzandruggen, stuifzandgebieden, stroomruggen, oeverwallen en veengebieden.

Rond deze geosites zijn door Stichting Telluris in de afgelopen jaren vele wandelingen uitgezet, soms geheel of gedeeltelijk samenvallend met bestaande routes, die met name gericht zijn op de mogelijkheid deze geofenomenen zelf te ervaren.
Deze wandelingen worden gepresenteerd als ... En nu op Geopad  en komen na digitalisering beschikbaar via de site in de vorm van een uitgebreide toelichting, een wandelroute op papier en een GPS wandeling.
zie verder ...

 

Aardkundige monumenten
Sommige aardkundige waarden zijn zo bijzonder, dat ze de status van aardkundig monument hebben gekregen. De aardkundige monumenten hebben een drieledig doel. In de eerste plaats het veilig stellen van de aardkundige waarden van de monumenten. In de tweede plaats zijn ze bedoeld om de desbetreffende grondeigenaren te laten beseffen dat er ook een niet-levende natuur bestaat en dat ze trots mogen zijn op hun bezit. In de derde plaats wordt het geïnteresseerde publiek de mogelijkheid geboden om kennis te maken met het aardkundig erfgoed.

Een aantal bijzondere en unieke GeoSites is benoemd als aardkundig monument.
In de provincie Noord-Holland zijn in het gebied van het geopark i.o. als aardkundige monumenten aangewezen het Stuwwallengebied ’t Gooi, de Vecht/Aetsveldsche polder/Weesp-Muiden en het Naardermeer. In de provincie Utrecht zijn op en grenzend aan de Heuvelrug de volgende aardkundige monumenten benoemd: Grebbeberg, Lange en Korte Duinen, Oostbroek en Niënhof, Zwerfsteneneiland, de Waaien in Eemland en Plantage Willem III.

Een aantal aardkundige monumenten is ook opgenomen in interessante wandel- en fietsroutes. De aardkundige monumenten geven een goed beeld van het ontstaan van het landschap. Daarom zijn ze belangrijk voor recreatie en educatie. Waar mogelijk zetten de provincies Utrecht en Noord-Holland zich in om die rol te versterken.

Provincie Noord Holland

Stuwwallengebied 't Gooi
Hier vind je droge zandgebieden, maar ook natte gebieden met veen en klei. Je kunt er wandelen door eikenhakhout - en beukenbossen, over heidevelden of stuifzand o.a. bij het Mauvezand en de Witte Bergen. De Tafelberg is met 36,4 meter het hoogste punt van het Gooi.
zie verder ...

De Vecht/Aetsveldsche polder
Dit is één van de grootste landbouwpolders van de Vechtstreek. Er wordt veel werk verzet om dit gebied open en groen te houden.
zie verder ...

Het Naardermeer
Het Naardermeer is een uniek laagveengebied en behoort tot de natuurschatkamer van Nederland. Om het Naardermeer te beschermen kocht Natuurmonumenten het in 1906 en was daarmee het eerste Nederlandse natuurreservaat.
zie verder ...

Provincie Utrecht

De Waaien van Eemland
De ronde plasjes hier heten waaien of wielen en zijn ontstaan als kolkgaten tijdens de dijkdoorbraken. De dijken zijn later weer om de kolkgaten heen  gelegd.
zie verder ...

 

De Lange en Korte duinen
Stuivend zand veroorzaakt allerlei vormen in het landschap. Deze vormen zijn hier goed herkenbaar.. Omdat het zand bij voldoende windkracht nog steeds stuift, veranderen ze  voortdurend. Veel stuifzanden zijn aan het begin van de 19e eeuw vastgelegd, maar in deze gebieden bevinden zich nog redelijk grote kernen met actief stuifzand.
zie verder ...

Oostbroek en Niënhof
Op Oostbroek tref je graslanden, oud loofbos en een kloostertuin. Niënhof heeft weidegebieden en loofbos en is een pleisterplaats voor de ringslang en ijsvogel.
zie verder ...

Zwerfsteneneiland
Dit is een zandafgraving waar vanaf 1865 de Spoorwegen zand won. Bij deze graafwerkzaamheden kwam niet alleen zand te voorschijn, er werden ook zwerfstenen aangetroffen. Deze zwerfstenen zijn 150.00 jaar geleden vanuit Scandinavië meegevoerd.
zie verder ...

 

Plantage Willem III
In 1853 werd hier een tabaksplantage gesticht. De warme zuidhellingen waren heel geschikt om tabak te telen. De tabak werd in tabaksschuren gedroogd. Er zijn ook opvallende hoogteverschillen. Smeltende sneeuw heeft hier in de ijstijd dalen uitgesleten.
zie verder ...

 

Grebbeberg
Op de Grebbeberg is in de 2e wereldoorlog hevig gevochten. Deze Grebbeberg is de zuidelijke punt van de Grebbelinie die loopt tot aan het IJsselmeer.  Er is ook een natuurontwikkelingsgebied  De Blauwe Kamer. Rondom en bovenop de Grebbeberg kun je mooie wandelingen maken en vind je een vroegmiddeleeuwse walburcht.
zie verder ...

Share Button