
Bericht van de voorzitter
Met hartelijke groet,
Koos Janssen
Cursus Geoparkologie enthousiast van start
Veertig gidsen en vertellers begonnen op 24 september in de Infoschuur ’t Gooi in Hilversum aan de eerste cursus Geoparkologie. De cursus was snel volgeboekt.
Veel deelnemers werken al als gids en kennen hun eigen gebied goed. Tijdens de cursus verbreden zij hun kennis. Ze ontdekken hoe bodem, landschap, natuur, water, archeologie en cultuurhistorie met elkaar samenhangen. Ook leren ze hoe ze die verhalen aantrekkelijk kunnen vertellen.
Voorzitter Koos Janssen opende de eerste avond. Daarna volgden bijdragen over het ontstaan van de cursus, de geosites en de eerste excursie. Ook leerden de deelnemers elkaar beter kennen tijdens een korte speeddate.
De cursus bestaat uit vier cursusavonden en vier geo-excursies. Tot 2028 willen we ongeveer honderd gidsen en vertellers opleiden. Zo groeit een netwerk van mensen dat het verhaal van het Geopark verder brengt.
Voor meer informatie en foto's, ga naar geopark-heuvelrug.nl/geoparkologie/(opens in new tab)

Nieuwe Partner
Vrienden van het Waterwingebied Amersfoort
Na de viering van hun 25-jarig bestaan zijn zij nu ook Partner geworden van het Geopark.
Dank, blij mee, waar nodig weten we elkaar te vinden en te helpen.

Van klaslokaal naar landschap: onze deelname aan de GeoWeek
Toegegeven: het is alweer een paar maanden geleden. Maar deze post over onze deelname aan de GeoWeek is nog steeds erg leuk om te lezen én te delen. Hoe lees je een landschap? Wat vertelt de bodem? En waarom ziet een gebied eruit zoals het eruitziet?
Afgelopen april trokken ruim 5.400 leerlingen in Nederland eropuit voor de GeoWeek. Tijdens deze jaarlijkse week gingen leerlingen van 10 tot 15 jaar buiten het klaslokaal aan de slag met aardrijkskunde. Ze deden veldwerk, bezochten bedrijven en kregen gastlessen van professionals. Het aanbod was breed en verrassend: van grondboren op het schoolplein en landmeten in het park tot het onderzoeken van bodemdieren, het klimaatbestendig maken van een woonwijk en het inspecteren van een dijk.
Ook werkten leerlingen met GIS en digitale opdrachten. In totaal stonden 96 GeoExpedities op het programma, aangeboden door 70 organisaties uit de bodem-, water- en geo-informatiesector. Dat meldde het KNAG, organisator van de GeoWeek.
Samen met Unic-leerlingen
Wij gingen samen met leerlingen van UniC in Utrecht ook op onderzoek uit. We begonnen op school. Met onze film Een reis door de tijd maakten de leerlingen kennis met het Geopark. Ook leerden ze hoe je met verschillende ‘brillen’ naar een landschap kijkt.
Zelf aan de slag
Daarna naar buiten! Op landgoed Oostbroek gingen de leerlingen zelf aan de slag. Ze bekeken een grondboring, onderzochten planten, zochten sporen van oude tuinstijlen en ontdekten een oude rivierarm en het broekbos. Zo kwamen bodem, water, natuur en geschiedenis samen in het landschap. Precies dat maakt de GeoWeek zo leuk: aardrijkskunde staat niet alleen in een boek. Je kunt het buiten zien, voelen en onderzoeken.
Ook komend jaar?
Dan doen we graag weer mee. Ook in april 2027 staat de GeoWeek weer op de agenda. We kijken nu al uit naar nieuwe GeoExpedities en nieuwe ontmoetingen met leerlingen.
Want het verhaal van ons landschap ontdek je het beste buiten.
GeoWeek is een initiatief van het Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap (KNAG). Het KNAG is er voor alle geografen, docenten aardrijkskunde en voor diegenen die zich met het vakgebied geografie (aardrijkskunde) verbonden voelen.
Halve eeuw natuur ontdekken via IVN Amersfoort
Onze partner IVN Amersfoort en omstreken bestaat 50 jaar en viert dat wordt gevierd met tal van evenementen. Op 13 september was er een natuurfeest bij Het Groene Huis in Park Schothorst. Wij waren er vanzelfsprekend bij.
Al die jaren zet IVN Amersfoort zich in om mensen de natuur in hun eigen omgeving te laten ontdekken, beleven en beschermen. Tijdens het natuurfeest kwam dat allemaal samen: excursies, natuuractiviteiten, theater, film en volop ontmoeting. Ook was er ruimte om bezoekers te laten kennismaken met het Geopark en Geoparkologie. Mooi om ons verhaal te delen met zoveel mensen die hart hebben voor natuur en landschap. Op de foto staan Kees de Heer van IVN Amersfoort en Koos Janssen, onze voorzitter.
Jubileumactiviteiten jarig IVN Amersfoort
Dit najaar zijn er nog meer activiteiten bij IVN Amersfoort. Er is een natuurlezing van Zomer Bruijn op 30 september met de film Amersfoorts wild voor de camera. Op 13 oktober en op 13 november is er een filmfestival. Op 30 oktober is er een speciale jubileumwandeling op landgoed Geerestein in Woudenberg. Kijk op deze pagina voor het programma: 50 jaar IVN Amersfoort e.o. - IVN
IVN staat voor Instituut voor Natuureducatie en duurzaamheid. IVN Amersfoort is actief in de gemeenten Amersfoort, Leusden en Woudenberg. Het bekendst zijn de natuurwandelingen die gidsen namens het IVN verzorgen.
IVN Amersfoort e.o.: gefeliciteerd met 50 jaar! 🌳
Een nieuw hoofdstuk in het verhaal van het Geopark
Eigenlijk zitten de inwoners van ons mooie gebied al een paar duizend jaar met hetzelfde probleem: hoe zorg ik dat mijn woonomgeving niet te nat maar ook niet te droog is. Maar als je terugkijkt in de geschiedenis dan lag het accent de laatste duizend jaar wel op : zorgen dat we droog hielden. Het afdammen van de Rijn bij Wijk bij Duurstede in 1122 is er een mooi voorbeeld van. We hielden het water er mee buiten, en daardoor kon het gebied tussen Wijk en Utrecht worden ontgonnen. En dat rommelen met het water heeft het landschap tot aan de dag vandaag vorm gegeven: we groeven de Langbroekerwetering, en alle ontwateringsloten die er dwars op staan. Het land werd verkaveld, het kavelpatroon van 800 jaar geleden kun je nog steeds herkennen in het landschap. Langs de wetering en de Kromme Rijn ontstonden later de kastelen en de buitenplaatsen die nu sterk het karakter van het gebied bepalen. En misschien vraagt u zich wel eens af: waarom liggen er in de bossen op de stuwwal vaak van die droge greppels en langgerekte heuveltjes op een rijtje naast elkaar? Dat zijn de rabbatten, waarop bomen werden geplant zodat het water via de direct aangrenzende greppel kon worden afgevoerd. Naar de wetering, naar de Kromme Rijn, naar wat nu de Lek heet en uiteindelijk naar zee. En wanneer je op dit moment de Lekdijk tussen Amerongen en Wijk bij Duurstede langs wilt fietsen zul je merken dat je er nu niet langs kan: de dijkversterking van de Lekdijk is in volle gang , 52 km Lekdijk wordt versterkt om het water ook in de toekomst buiten te houden.



En dus gaan we opnieuw aan het werk met het water. Deze keer niet alleen om het buiten te houden, maar deze keer vooral om het zolang mogelijk binnen te houden. Niet langer voeren we het water zo snel mogelijk af naar de Langbroekerwetering, de Kromme Rijn en naar zee. We gaan waar het even kan het water wát we hebben op voorraad leggen.
En dat gaat opnieuw invloed hebben op het landschap.
Over 100 jaar zullen volgende generaties bewoners van Utrecht en Noord-Holland terugkijken op de geschiedenis en zullen ze zien dat er in 2027 een groot nieuw gemaal is gebouwd bij Wijk bij Duurstede, deze keer niet om het water buiten te houden maar om het vanuit de Lek naar binnen te pompen als de Lek lager staat dan de Kromme Rijn. Ze zullen in het landschap zien dat het karakter van de landbouw is veranderd omdat die zich heeft aangepast aan werken met minder water, dat er bekkens zijn aangelegd om water op te vangen en vast te houden, dat de natuur op de stuwwal er anders uitziet omdat daar bomen en struiken staan die minder water nodig hebben en minder brandgevaarlijk zijn, dat er bredere brandgangen zijn aangelegd en dat de rabbatten van vroeger niet meer worden gebruikt om water af te voeren maar juist om het vast te houden.
We krijgen een nieuw hoofdstuk in het verhaal van het Geopark, en het schrijven van dat hoofdstuk is al begonnen!
Walter Kooy, bestuursadviseur
Ons burgerinitiatief heeft geen vaste inkomsten, elke bijdrage helpt en is zeer welkom op
NL62 RABO 0322 0867 60, t.n.v. Stichting Geopark Heuvelrug Gooi en Vecht , officieel erkend als ANBI.
Helpt u mee anderen te attenderen op de mogelijkheid zich in te schrijven voor deze Nieuwsbrief?
Afmelden? Even een emailtje naar geoparkhgv@gmail.com