Bericht van de voorzitter
Geoparkologie
Beretrots ben ik op onze cursus Geoparkologie, die op donderdagavond 24 september van start gaat! De belangstelling is groot; de eerste editie is met veertig aanmeldingen volgeboekt. Voor de volgende cursus, die begint in het najaar van 2027, is aanmelden al mogelijk.
Ons burgerinitiatief Geopark Heuvelrug Gooi en Vecht zet zich in voor het verspreiden van de verhalen over onze leefomgeving. De Heuvelrug, het Gooi, de Vechtstreek, de Kromme Rijnstreek, het Eemland en de voormalige Zuiderzeekust. Het is een imposant gebied, een gevarieerd land van zand, klei en veen, een land van water en van mensenhanden. Een gebied waarin bodem en water, natuur en cultuurhistorie nauw met elkaar samenhangen. 'Polderen', het oer-Nederlandse werkwoord. is hier helemaal van toepassing: het voortdurend zoeken naar oplossingen en consensus, om te kunnen bestaan in die rivierendelta aan de zee. Niet door botte macht, maar door burgeroverleg en samenwerking. Dat 'polderen' is meer dan slechts een begrip uit het verleden - we kunnen nog steeds niet zonder voor de bescherming van deze waardevolle regio.
Daarom is de cursus Geoparkologie zo belangrijk. Een cursus waarin gidsen en andere vertellers zich kunnen verdiepen in ons veelzijdige Geopark. Die verrijkende kennis biedt over de verschillende kenmerken en hun onderlinge samenhang, en over de wisselwerking tussen mensen en hun leefomgeving.
De Stuurgroep, samengesteld uit vertegenwoordigers van verschillende IVN-afdelingen, Omgevingseducatie Gooi, Vecht- en Eemstreek en Geopark Heuvelrug Gooi en Vecht, ben ik zeer dankbaar voor de ontwikkeling van de nieuwe opleiding. Ook de financiers ben ik erkentelijk: provincie Noord-Holland, KF Heinfonds, Cultuurfonds Utrecht, Stichting Mens en zijn Natuur, Vrienden van het Gooi en de drie waterschappen in het Geopark-gebied
In de periode 2026-2028 zullen honderd gidsen en vertellers worden opgeleid. Vertellers die de verhalen over verleden, heden en toekomst en over kansen voor duurzame ontwikkeling verder brengen. Met hun verhalen inspireren ze ook anderen om te vertellen. Hoe meer mensen over hun leefomgeving weten, hoe meer ze ervan houden, hoe zorgvuldiger ze ermee omgaan.
Vertel het verder!
Met hartelijke groet,
Koos Janssen
Boek over Geopark hoort bij zeven beste van Nederland
Stuwwal in het laagland behoort tot de zeven beste gebiedsbiografieën van Nederland. Voor Marc Hofstra is de nominatie een mooie erkenning voor de vele vrijwilligers, onderzoekers en partners die aan het boek meewerkten. Het boek laat zien hoe natuur, landschap en geschiedenis met elkaar verbonden zijn. Het nodigt uit om met andere ogen naar de eigen omgeving te kijken. Lees het verhaal achter deze bijzondere nominatie.
Feest in Waterwingebied Amersfoort
Afgelopen zaterdag 18 juni vierde de Vereniging De Vrienden van het Waterwingebied in Amersfoort haar 25 jarig bestaan.
Een nieuw hoofdstuk in het verhaal van het Geopark
Eigenlijk zitten de inwoners van ons mooie gebied al een paar duizend jaar met hetzelfde probleem: hoe zorg ik dat mijn woonomgeving niet te nat maar ook niet te droog is. Maar als je terugkijkt in de geschiedenis dan lag het accent de laatste duizend jaar wel op : zorgen dat we droog hielden. Het afdammen van de Rijn bij Wijk bij Duurstede in 1122 is er een mooi voorbeeld van. We hielden het water er mee buiten, en daardoor kon het gebied tussen Wijk en Utrecht worden ontgonnen. En dat rommelen met het water heeft het landschap tot aan de dag vandaag vorm gegeven: we groeven de Langbroekerwetering, en alle ontwateringsloten die er dwars op staan. Het land werd verkaveld, het kavelpatroon van 800 jaar geleden kun je nog steeds herkennen in het landschap. Langs de wetering en de Kromme Rijn ontstonden later de kastelen en de buitenplaatsen die nu sterk het karakter van het gebied bepalen. En misschien vraagt u zich wel eens af: waarom liggen er in de bossen op de stuwwal vaak van die droge greppels en langgerekte heuveltjes op een rijtje naast elkaar? Dat zijn de rabbatten, waarop bomen werden geplant zodat het water via de direct aangrenzende greppel kon worden afgevoerd. Naar de wetering, naar de Kromme Rijn, naar wat nu de Lek heet en uiteindelijk naar zee. En wanneer je op dit moment de Lekdijk tussen Amerongen en Wijk bij Duurstede langs wilt fietsen zul je merken dat je er nu niet langs kan: de dijkversterking van de Lekdijk is in volle gang , 52 km Lekdijk wordt versterkt om het water ook in de toekomst buiten te houden.
En dus gaan we opnieuw aan het werk met het water. Deze keer niet alleen om het buiten te houden, maar deze keer vooral om het zolang mogelijk binnen te houden. Niet langer voeren we het water zo snel mogelijk af naar de Langbroekerwetering, de Kromme Rijn en naar zee. We gaan waar het even kan het water wát we hebben op voorraad leggen.
En dat gaat opnieuw invloed hebben op het landschap.
Over 100 jaar zullen volgende generaties bewoners van Utrecht en Noord-Holland terugkijken op de geschiedenis en zullen ze zien dat er in 2027 een groot nieuw gemaal is gebouwd bij Wijk bij Duurstede, deze keer niet om het water buiten te houden maar om het vanuit de Lek naar binnen te pompen als de Lek lager staat dan de Kromme Rijn. Ze zullen in het landschap zien dat het karakter van de landbouw is veranderd omdat die zich heeft aangepast aan werken met minder water, dat er bekkens zijn aangelegd om water op te vangen en vast te houden, dat de natuur op de stuwwal er anders uitziet omdat daar bomen en struiken staan die minder water nodig hebben en minder brandgevaarlijk zijn, dat er bredere brandgangen zijn aangelegd en dat de rabbatten van vroeger niet meer worden gebruikt om water af te voeren maar juist om het vast te houden.
We krijgen een nieuw hoofdstuk in het verhaal van het Geopark, en het schrijven van dat hoofdstuk is al begonnen!
Walter Kooy, bestuursadviseur
Ons burgerinitiatief heeft geen vaste inkomsten, elke bijdrage helpt en is zeer welkom op
NL62 RABO 0322 0867 60, t.n.v. Stichting Geopark Heuvelrug Gooi en Vecht , officieel erkend als ANBI.
Helpt u mee anderen te attenderen op de mogelijkheid zich in te schrijven voor deze Nieuwsbrief?
Afmelden? Even een emailtje naar geoparkhgv@gmail.com