Beleef GEO
Filmhuis GeoparkHGV

Het ontstaan van het Geopark gebied

Het ijskoude verleden van de Utrechtse Heuvelrug
Utrechts Landschap, 12.25 min, Marcel Creemers
Korte film over het ontstaan van de Utrechtse Heuvelrug. De Plantage Willem III maakt onderdeel uit van de Utrechtse Heuvelrug Hier bevinden zich diverse sneeuwsmeltwaterdalen uit de laatste ijstijd.

Natuurgeweld in het midden van Nederland
RQ Productions Doorn, 23.01 min, Marcel Creemers

Reconstructie van de wisselende landschappen in het midden van Nederland in de laatste kwart miljoen jaren, als gevolg van een schommelend klimaat. Onze regio is door natuurgeweld meermalen grondig verbouwd. Geen van ons heeft het gezien en geen van ons zal het ooit zien. Daarvoor leven wij veel te kort.

Hoe de Rijn door Nederland stroomde
3.12 min, Marcel Creemers

gebaseerd op vele jaren werk van Universiteit Utrecht, de Haas e.a.
Deze video laat zien hoe de Rijn zich ontwikkelde tijdens de laatste 7000 jaren. Het is een animatie op basis van een wetenschappelijke publicatie van Tjalling de Haas uit 2018. Waar en hoe het water van de Rijn precies heeft gestroomd weten we niet. Maar we weten wel waar de Rijn zand heeft afgezet. Dat zit grotendeels nog in de bodem.

Het ontstaan van de ondergrond van Nederland in de laatste 300.000 jaar
5.59 min, Geo TV

Geschiedenis Utrechtse Heuvelrug | Uit in de Heuvelrug
2.06 min, Provincie Utrecht
De Utrechtse Heuvelrug is een bijzonder natuurgebied midden in Nederland. Meer dan een miljoen bezoekers per jaar weten de weg naar de Utrechtse Heuvelrug al te vinden om er te genieten van een mooie wandeling of fietstocht. In de video is onder meer te zien hoe de Utrechtse Heuvelrug is ontstaan en hoe stedelingen uit het westen er hun plek vonden en prachtige buitenplaatsen lieten bouwen. De video is gemaakt in opdracht van de Provincie Utrecht.

Utrechters en het landschap
12.04 min, RTV Utrecht
In deze aflevering maken we een tijdreis door de eeuwen heen. We kijken wat de invloed is van de natuur op de geschiedenis, en hoe Utrechters hun landschap hebben veranderd.

Aardkundige Monumenten

De Grebbeberg
3.08 min, Marcel Creemers
De Grebbeberg is opgestuwd door landijs in de voorlaatste ijstijd, zo'n 150.000 jaren geleden. In de warme periode daarna is hij deels weggespoeld door de Rijn. Daarom zit er een "gat" in de stuwwal tussen Rhenen en Wageningen. In deze video kun je zien dat er heel veel water is ten zuiden van de Grebbeberg. Daarin ligt het natuurgebied de Blauwe Kamer, een vogelgebied bij uitstek, maar er zijn ook grote grazers.

Lange en Korte Duinen
2.17 min, Marcel Creemers
Deze duinen zijn een gigantische zandbak in het naaldbos van de Utrechtse Heuvelrug. Je krijgt er een bijna-woestijn-ervaring als je er loopt.

Oostbroek en Niënhof
2.24 min, Marcel Creemers

De Rijn heeft op veel plaatsen in ons landschap gelopen. Zo'n 3000 jaren geleden liep hij ten oosten van Utrecht. Daar liggen landgoederen Oostbroek en Niënhof, waar die oude beddingen te zien zijn.

Plantage Willem III
2.29 min, Marcel Creemers

Deze video gaat over de bijzonderheden van het gebied Plantage Willem III, een Aardkundig Monument. Het gebied heeft een van de karakteristieke sneeuwsmeltwaterdalen van de Utrechtse Heuvelrug. In de vorige eeuw waren hier enorme tabaksplantages. Het gebied stond vol met tabaksschuren. Er is nog een museum over de tabaksteelt in Amerongen.

De Waaien van Eemland
3.29 min, Marcel Creemers

Waaien of Wielen zijn kolken die ontstaan bij doorbraak van een dijk. Het water maakt diepe gaten net achter de dijk. In het Eemland zijn er tientallen waaien ontstaan bij de vele dijkdoorbraken. De Zuiderzee drong regelmatig bij hoog water de Eemdelta binnen en overspoelde de dijken.

Westbroekse Zodden
3.31 min, Marcel Creemers
Deze video gaat over de Westbroekse Zodden, een interessant laagveengebied tussen de Utrechtse Heuvelrug en de rivier de Vecht. Het Zoddengebied is een Aardkundige Monument. Het is interessant omdat er verschillende manieren van "verlanden" te zien zijn, zoals verlanding met riet vanuit de oevers en trilveen. Trilveen is een dunne slappe laag van planten en veen, die op het water drijft. Die lagen noemen ze hier "zodden".

Zwerfsteneneiland
3.43 min, Marcel Creemers

Op het Zwerfsteneneiland Maarn liggen ruim 700 zwerfstenen, waarvan er meer dan 150 wetenschappelijk bestudeerd zijn. Er liggen zogeheten "gidsgesteenten" waarvan we heel precies weten waar ze vandaan komen. Het eiland zelf is kunstmatig aangelegd in een voormalige zandafgraving van de NS. Deze video laat ook de turbulente geschiedenis van dit eiland zien.

Andere Geosites

Leersumseveld
3.09 min, Marcel Creemers

Dit gebied ligt net ten noorden van de Utrechtse Heuvelrug. Hier heeft 150.000 jaren geleden landijs gelegen. Later heeft hier een warme zee - de Eemzee - gestaan en in de laatste ijstijd is er een flink pak zand aangewaaid. Het landijs, de zee en uitstuiving van het zand hebben dit landschap gevormd. Het is een prachtig wandelgebied.

Deelgebieden

Het Gooi - Een prachtige landstreek
3.20 min, Jongerden
Het heuvelachtige landschap van het Gooi ligt op de noordelijke uitloper van de Utrechtse Heuvelrug. Het is een bosrijk gebied afgewisseld met landgoederen, heide, water en weilanden. Door de vele overgangen van hoog naar laag en droog naar nat is er een grote verscheidenheid aan dieren en planten. Vanwege haar landschappelijke waarden is de regio zeer geliefd. Het Gooi is een inspiratiebron voor vele kunstenaars.

Voltooiing Groene Schakel: natuurverbinding tussen de Utrechtse Heuvelrug en ’t Gooi
5.21 min, Provincie Noord-Holland

Het verbinden van de natuur op de Utrechtse Heuvelrug met die in ’t Gooi, noemen we De Groene Schakel. De natuur in Nederland is door spoor- en autowegen erg versnipperd. Door de aanleg van ecoducten en faunatunnels worden natuurgebieden weer met elkaar verbonden. Het leefgebied van dieren wordt groter en de overlevingskansen voor plant- en diersoorten nemen toe. Zo dragen we bij aan een gezond ecosysteem. De ingrepen die nodig zijn, zullen het aanzicht en het gebruik van de natuurgebieden Anna’s Hoeve en Monnikenberg sterk veranderen. Deze film schetst een beeld van de toekomstige inrichting van de beide natuurgebieden.

De Blauwe Agenda
7.02 min, NPUH
Janine Caalders, van Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug, in gesprek met Piet Verdonschot over de Blauwe Agenda voor de Heuvelrug. Onder de naam ‘Blauwe Agenda voor de Heuvelrug’ zijn afspraken gemaakt om problemen door watertekort én wateroverlast in en rondom Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug aan te pakken. Piet Verdonschot, hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam en Wageningen Universiteit, legt in dit filmpje uit hoe het watersysteem in elkaar zit.

Oostelijke Vechtplassen
12.33 min, Natura 2000
Natura 2000 Oostelijke Vechtplassen Utrecht ,een gebied om te koesteren.

Gebruikte gronden-de Heuvelrug
22 min, RTV Utrecht
RTV Utrecht zond in 2018 de televisiedocumentaire Gebruikte gronden uit. De documentaire gaat over de geschiedenis van het agrarische cultuurlandschap in de provincie Utrecht.

Gebruikte gronden-de Kromme Rijnstreek
22 min, RTV Utrecht
RTV Utrecht zond in 2018 de televisiedocumentaire Gebruikte gronden uit. De documentaire gaat over de geschiedenis van het agrarische cultuurlandschap in de provincie Utrecht.

Gebruikte gronden-de Geldersche Vallei
22 min, RTV Utrecht
RTV Utrecht zond in 2018 de televisiedocumentaire Gebruikte gronden uit. De documentaire gaat over de geschiedenis van het agrarische cultuurlandschap in de provincie Utrecht.

Gebruikte gronden-Veengebied
22 min, RTV Utrecht
RTV Utrecht zond in 2018 de televisiedocumentaire Gebruikte gronden uit. De documentaire gaat over de geschiedenis van het agrarische cultuurlandschap in de provincie Utrecht.

Van Rossum vertelt over ...

Van Rossum vertelt over ... de Utrechtse Heuvelrug
12.31 min, RTV Utrecht
Historicus Maarten Van Rossem neemt ons aan de hand van zijn persoonlijk fascinaties mee naar vroegere tijden. Deze week: de Heuvelrug.

Van Rossem vertelt over … Fort Rhijnauwen
15.00 min, RTV Utrecht
Historicus Maarten van Rossem bezoekt het grootste fort van de Nieuwe Hollandse waterlinie, fort Rijnauwen en komt daar op plekken die normaal niet toegankelijk zijn voor publiek.

van Rossem vertelt over … de kastelen van Langbroek
13.13 min, RTV Utrecht
Wie wel eens door het zuidoosten van onze provincie rijdt heeft het zich vast wel eens afgevraagd: Waarom lijkt het landschap rondom Langbroek op een perfect uitgemeten lappendeken? En wat doen al die mooie villa's en kastelen daar?

van Rossem vertelt over … Fort Honswijk
21.37 min, RTV Utrecht
Van Rossem duikt in het bewogen verleden van fort Honswijk. Hij spreekt met een man die daar in 1946 gevangen zat.

Andere informatieve films

Graven in de Heuvelrug (grafheuvels)
11.55 min, RTV Utrecht
Wie wel eens heeft gewandeld in de natuur tussen Rhenen en Elst moet ze haast wel eens gezien hebben: grafheuvels. Wilt u meer zien over hoe onze voorouders met hun doden omgingen, kijkt u dan naar de eerste aflevering van de nieuwe serie Verleden van Utrecht.

Veeneiken gevonden in de Bloemendalerpolder bij Weesp
Bij de aanleg van de nieuwbouwwijk Weespersluis in de Bloemendalerpolder bij Weesp zijn tientallen veeneiken aangetroffen uit de late prehistorie en de Romeinse tijd. In deze film wordt duidelijk gemaakt hoe veeneiken worden onderzocht en gedateerd. Deze veeneiken geven een goed beeld van de bosontwikkeling in de Bloemendalerpolder tussen de 13de eeuw v.Chr. en de 4de eeuw na Chr.
Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed juli 2020

Laag- en Hoogveen
2.51 min, GeoTV

Droogmakerijen
5.10 min, GeoTV

Grondboring
3.37 min, GeoTV