Lange en Korte Duinen

bijgewerkt 28-02-2019

Waar
De Lange en Korte Duinen liggen direct ten zuiden van Soest.

Het (stuifzand)gebied
De Lange en Korte Duinen zijn goed herkenbaar. Omdat het zand bij voldoende windkracht nog steeds stuift, veranderen deze vormen voortdurend. Veel stuifzanden zijn aan het begin van de 19e eeuw vastgelegd, maar in deze gebieden bevinden zich nog wel redelijk grote kernen met actief stuifzand.

Het zand van de duinen is in de laatste ijstijd door de wind afgezet. Deze ijstijd liep zo’n 10.000 jaar geleden ten einde. Door de ijzige koude in die periode kwam het vaak voor dat er nauwelijks begroeiing was. Het landschap had het uiterlijk van een toendra en soms zelfs van een heuse poolwoestijn. De wind had vrij spel op de nagenoeg onbedekte bodem. Zand werd weggeblazen en op ander plaatsen weer neergelegd. Het stuivende zand kwam weer tot stilstand onderaan de hellingen van de Utrechtse Heuvelrug en werd als een deken over het landschap neergelegd. Daarom wordt dit zand ook wel dekzand genoemd. Dit dekzand is ook in de omgeving van Soest terug te vinden.

Door het stuivende zand kunnen slechts enkele plantensoorten hier groeien. Bovendien kunnen op het kale zand enorme temperatuursverschillen van wel 50°C binnen één etmaal voorkomen. Ondanks de extreme omstandigheden zou zonder ingrijpen van de mens het stuifzand helemaal dichtgroeien. De planten die het eerst wortel schieten in het stuifzand zorgen er namelijk voor dat de omstandigheden van de groeiplaats wat milder worden. Hierdoor kunnen ook andere
plantensoorten zich gaan vestigen, waardoor uiteindelijk het stuifzand helemaal dichtgroeit.

Actief stuivende gebieden zijn zeldzaam en ze zijn ecologisch gezien waardevol, omdat ze een bijzonder microklimaat bevatten. Doordat de Lange en Korte Duinen het grootste stuifzandgebied van de provincie Utrecht vormen en het maar beperkt is aangetast, is het gebied zeer waardevol.

 

Aardkundig Monument
De Lange en Korte Duinen zijn, vanwege het bijzondere aardkundige karakter door de provincie Utrecht in 1997 benoemd tot aardkundig monument. Bij deze gelegenheid heeft de provincie aan de gemeente Soest, de eigenaar van het gebied, een informatiepaneel en een folder over de Lange en Korte Duinen aangeboden.