Plantage Willem III

bijgewerkt 25-05-2019

Waar
Plantage Willem III is een voormalige tabaksplantage gelegen bij Elst, op de zuidflank van de Utrechtse Heuvelrug.

Het gebied
Plantage Willem III ligt op het overgangsgebied tussen de Utrechtse Heuvelrug en de Nederrijn. U wandelt er langs
bloemrijk grasland, boomgroepen, heide en struwelen. De gevarieerde begroeiing op de Plantage is van grote betekenis
voor vlinders, zandhagedissen, sprinkhanen, muizen, reeën en vogels.

Het ecoduct onder de N225 verbindt de bossen op de stuwwal met de natuur in het dal van de Nederrijn. Op Plantage Willem III bevinden zich diverse smeltwaterdalen uit de laatste ijstijd.

Het terrein wordt gekenmerkt door opvallende hoogteverschillen. In het licht hellende landschap zijn enkele dalen te zien. Deze dalen zijn dus ontstaan in de laatste ijstijd. Smeltende sneeuw heeft toen op de hele Utrechtse Heuvelrug dalen uitgesleten. De dalen op Plantage Willem III zijn hiervan een duidelijk voorbeeld.

Aan het einde van de 16e eeuw bestond de Utrechtse Heuvelrug bij Elst voornamelijk uit uitgestrekte heidevelden.
Vanaf het midden van de 17e
eeuw begon de tabaksteelt zich over de Heuvelrug te verspreiden. In 1853 werd de tabaksplantage Plantage Willem III gesticht.

Het landschap werd hier rond die tijd mede bepaald door het grote aantal tabaksschuren. Aan het begin van de 20e eeuw was de tabakcultuur over haar hoogtepunt. In 1930 werd de plantage geheel omgezet in fruitteelt. Vanaf 1995 is Plantage Willem III in eigendom van Stichting het Utrechts Landschap.

Zie verder de wandelroute van Utrechts Landschap.

 

Aardkundig Monument
Op Plantage Willem III is een sneeuwsmeltwaterdal uit de laatste ijstijd te bezichtigen, dankzij het open terrein. Daarom heeft provincie Utrecht het smeltwaterdal en haar directe omgeving in 2000 tot aardkundig monument benoemd.

De aardkundige betekenis van het gebied is hoog, omdat het sneeuwsmeltwaterdal de processen die horen bij een ijstijd goed laat zien.

Ook de landschappelijke variatie is groot in dit gebied, omdat de plantage grenst aan het
rivierengebied en aan de Utrechtse Heuvelrug.